By Yusuf Şahin 
Yapay zeka (YZ) veri merkezleri, son dönemde fiber optik sektöründe ciddi bir kriz yaratmış durumda. Çin’in önde gelen fiber optik üreticileri, siparişlerini 2027 yılının başına kadar doldurmuş durumda. Veri merkezi yatırımlarındaki artış, tedarik zinciri üzerinde büyük bir baskı oluşturmuş ve firmaların üretim kapasiteleri tam olarak dolmuş olmasına rağmen teslim süreleri haftalardan aylara uzamış durumda.
DigiTimes’ın bildirdiğine göre, Hengtong ve FiberHome gibi firmalar, üretim hatlarının tamamen dolduğunu ifade ediyor. Sipariş yoğunluğu, daha önce hızlı bir şekilde teslim edilebilecek ürünlerin bile gecikmesine neden oluyor.
Veri merkezi alanındaki fiber ihtiyacı, sektörün tahminlerinden çok daha yüksek bir seviyeye ulaştı. 2025 yılında veri merkezi fiber talebinin yıllık %76 oranında arttığı kaydediliyor. CRU verilerine göre, bu segment 2027’de toplam fiber talebinin %30’unu oluşturacak. Oysa 2024 yılında bu oran %5’in altındaydı.
Yapay zeka altyapıları, geleneksel bulut sistemlerine kıyasla daha fazla fiber bağlantısı gerektiriyor. STL Optik Ağ Birimi CEO’su Rahul Puri, YZ veri merkezlerinin geleneksel CPU sistemlerine kıyasla yaklaşık 36 kat daha fazla fiber kullandığını belirtti.
Fiber üretimi, basit bir süreç değil ve fiberin üretildiği cam çubukların (preform) yüksek teknik bilgi ve uzun bir üretim süresi gerektirdiği ifade ediliyor. Sektör kaynaklarına göre, yeni üretim kapasitesi kurmanın 18 ila 24 ay sürdüğü belirtiliyor ki bu durum, DigiTimes tarafından kısa vadede büyük bir engel olarak değerlendiriliyor.
Ayrıca, üreticiler standart telekom fiberi yerine daha yüksek kâr marjına sahip olan ve YZ veri merkezleri ile özel uygulamalara uygun fiberlere yönelmeye başladı. Bu yönelim, klasik telekom fiberinde ek bir kıtlık oluşturdu ve fiyatların artmasına neden oldu. Küresel fiber fiyatları, 2021’deki en düşük seviyeden yaklaşık %70 artarak kilometre başına 6.30 dolara ulaştı.
Büyük teknoloji şirketleri, arzı güvence altına almak için uzun vadeli anlaşmalar imzalamaya başladı. Meta, Corning ile 6 milyar dolarlık bir tedarik anlaşması yaptı. Corning, 2026’nın ilk çeyrek sonuçlarında iki büyük hyperscaler anlaşması daha açıkladı. Nvidia da bu sürece yatırım yaparak Corning’e 300 milyon dolar yatırım yaptı ve Kuzey Carolina ile Teksas’ta yeni üretim tesisleri kurmayı planlıyor.
Kuzey Amerika’da fiber talebinin bu yıl %22 ila %25 arasında artması beklenirken, aynı dönemde arz artışının %12 ila %19 aralığında kalması öngörülüyor. Rebio Group’un verileri, bu açığın giderek büyüdüğünü gösteriyor. Data Center Dynamics ise büyük alıcılar için teslim sürelerinin 20 haftaya, küçük alıcılar içinse bir yıla kadar çıktığını duyurdu.
Corning, Meta anlaşması kapsamında Kuzey Carolina’daki Hickory tesisini genişletecek. Nvidia ile yapılan anlaşma doğrultusunda ise üç yeni tesis daha kurulacak. Ancak bu yatırımların üretime katkı sağlaması 2027 yılını bulacak.