By Yusuf Şahin 23 Mayıs 2026 tarihi itibarıyla, ABD ve Çin arasındaki uzay yarışı yeniden alevlenmiş durumda. Soğuk Savaş döneminde Sovyetler Birliği’ne karşı kazandığı zaferle tanınan ABD, şimdi karşında Çin’i buluyor. Uzun bir aradan sonra NASA, Artemis II misyonu ile tekrar Ay’a insan göndermeyi hedefliyor. Artemis II ekibi, yıllar sonra Ay yörüngesine ulaşan ilk insan grubu olma özelliğini taşıyor. Fakat, NASA Başkanı Jared Isaacman’ın belirttiğine göre, çok geçmeden bu yörüngede Amerikalı astronotlar yerine Çinli taykonotları görebiliriz. Isaacman, Çin’in 2027 yılında Ay yörüngesine insan göndermeyi planladığını ifade etti.
Çin hükümeti, henüz resmi olarak 2027 için bir insanlı Ay misyonu açıklamış değil. Ancak son yıllarda yayımlanan raporlar ve sektör içindeki beklentiler, Pekin’in on yıllık hedefinin Ay’a insan indirmek olduğunu gösteriyor. Uzmanlar, Ay’a iniş öncesinde gerçekleştirilecek bir Ay çevresi görevini Çin’in planları arasında görüyor. Bu görev, NASA’nın Artemis II misyonuna benzer şekilde, mürettebatın Ay etrafında dolaşarak Dünya’ya geri dönmesini sağlayacak.
Bugüne kadar Ay’a ulaşan tüm insanlı görevler NASA tarafından yönetildi. 1968-1972 yılları arasında gerçekleştirilen Apollo görevleri, insanlığın Ay’a iniş yapmasını sağladı ve bu geleneği yeniden başlatan Artemis II oldu. Ancak Isaacman’ın açıklamaları, ABD’nin bu alandaki tek hâkimiyetinin sona erebileceğine işaret ediyor.
Son aylarda Isaacman, sürekli olarak Çin tehdidinin altını çizerken, NASA’nın Artemis programında da köklü değişikliklere gitti. Şubat ayında, Ay’a astronot indirme hedefi 2028 yılına çekilirken, Mart ayında NASA, uzun süre planlanan Lunar Gateway uzay istasyonunu geri plana alarak kaynaklarını kalıcı bir Ay üssü kurmaya yönlendirmeye başladı.
Isaacman’a göre, bu yarış artık yalnızca bilimsel bir rekabet değil, aynı zamanda jeopolitik bir güç mücadelesine dönüşmüş durumda. Bu görüşler, yalnızca NASA’da değil, ABD Kongresi’nde de yankı bulmuş görünüyor. Isaacman’ın Kongre’deki sunumlarının ardından hazırlanan yeni bütçe tasarısında, uzay keşif programlarına yönetimin talep ettiğinden daha fazla kaynak ayrılması dikkat çekti. Kongre üyeleri, NASA’nın bu rekabette geri kalmaması için gerekli tüm olanakları sağlamak için çaba gösteriyor. Böylece, Soğuk Savaş sonrası unutulan uzay programları artık yeniden canlanmaya başlıyor.