“`html
Ukraynalı yönetmen Mstyslav Chernov, son belgeseli ‘Andriivka’ya 2000 Metre’ ile izleyicilerine bambaşka bir dünyaya adım atmış gibi hissettiklerini ifade ediyor.
Chernov, belgeselinin etkileyici sahneleri için “Bu bir başka gezegen değil. Avrupa’nın tam göbeğinde, yaşıyoruz,” diyerek ekliyor.
Bu önemli çalışma, Ukrayna’nın 2026 Akademi Ödülleri (Oscar) için En İyi Uluslararası Film kategorisinde aday olarak gösterildi.
Film, Haziran 2023’te başlayan ve yaklaşık altı ay süren Ukrayna’nın karşı taarruzuna odaklanıyor.
Ukrayna ordusu, Donetsk ve Zaporijya gibi işgal altındaki bölgelerde köylerini geri almak için büyük çaba sarf ediyordu. Bahmut kenti yakınlarındaki Andriivka ise öne çıkan mücadele alanlarından biriydi; burada şiddetli çatışmalar yaşandı ve bölge büyük ölçüde tahrip oldu.
Chernov ve meslektaşı Oleksandr Babenko, Üçüncü Taarruz Tugayı ile birlikte sahaya indiler. Film, askerlerin kask kameralarından alınan görüntüleri, yönetmenlerin savaş alanında çektiği sahnelerle harmanlıyor.
Chris Pizzello/2025 Invision
Askerlerin görevi, neredeyse tamamen yok olmuş Andriivka köyünü yeniden almak için zorlu bir mücadeleydi. Bu, mayınlar ve çeşitli zorluklarla dolu bir ormanlık alanı geçmeyi gerektiriyordu.
‘Gagarin’
Belgesel, Ukrayna birliklerinin ilerleyişini ve kazandıkları her bir metre için ödediği ağır bedeli gözler önüne seriyor. İzleyiciler, savaşın acımasız yüzünü birinci elden deneyimleme fırsatı buluyorlar.
‘Gagarin’ kod adlı bir askerin yaşadığı bir an, bu acı deneyimi somutlaştırıyor. Telsiz konuşmalarında askerlerin pozisyonlarını karşılıklı olarak bildirdikleri duyulurken; silah sesleri, çığlıklar ve patlamalar, çetin mücadelenin izlerini taşıyor.
Gagarin’le geçen dakikaların ardından sahnede karanlık anlar yaşanıyor ve görüntü, yanındaki silah arkadaşına geçiyor. Arkadaşları, onu uyandırmaya çalışıyor; fakat Gagarin, Rus ateşiyle hayatını kaybetmiş durumda.
Gagarin’in cenazesi, Batı Ukrayna’daki köyde büyük bir kalabalık tarafından karşılandığında, insanlar saygıyla diz çöküyor ve son görevlerini yerine getiriyor. Annesi ise, “Kahramanlarımız öldürülüyor,” diyerek gözyaşlarını tutamıyor.
2023 yılı sonlarında, Gagarin’in cenazesi bu köyde düzenlenen 76. tören oldu.
Chernov, genç ve yaşlı askerlerle konuşmalar yaparak, onları savaş öncesi hayatları ve neden savaşa katıldıkları hakkında sorguluyor. Bir askerden gelen yanıt ise, “Ülke savaş halindeyken, hizmetten kaçmak doğru değil,” şeklinde oldu.
Chernov, Ukraynalıların bir seçimle karşı karşıya kaldığını kabul ediyor: Ülkeyi silahlı şekilde savunmak veya farklı yollarla desteklemek. Kendisi, savaşın belgelenmesi için kamerayı tercih ettiğini dile getiriyor.
Berlin’e giden yol
Berlin’de düzenlenen bir etkinlikte konuşan Chernov, belgeselinin Avrupa ile Ukrayna arasındaki duygusal ve fiziksel mesafeye de vurgu yaptığını aktarıyor.
“Rus devlet kanallarında bir tankın Berlin’e 24 saat içinde ulaşabileceği iddialarını sık sık duyuyoruz,” diyor ve ekliyor, “Ben o tankların birçoğunu yok olmuş halde gördüm. Eğer Ukrayna düşmezse, belki 24 saat alabilir.”
2015 yılından itibaren Rusya’nın askeri araçlarının “Berlin’e” sloganıyla donatıldığına dair raporlar ortaya çıkmıştı. Bu ifade, İkinci Dünya Savaşı’ndaki Kızıl Ordu’nun Berlin’e ilerleyişine göndermede bulunuyordu.
2023 sonbaharında, Üçüncü Taarruz Tugayı köyü yeniden ele geçirerek, artık hiç sivilin kalmadığı Andriivka’nın kontrolünü sağladı. Köyde kalanlar ya Rus güçleri tarafından öldürülmüştü ya da kaçmak zorunda kalmışlardı.
Chernov ve Babenko, komutan Fedya’nın liderliğindeki bir mangayla birlikte hareket etti. Amaçları, kurtarılan köye Ukrayna bayrağını dikmekti.
Şiddetli çatışmaların ardından bir bodruma ulaşan ekip, Fedya, yıkılmış bir evin kalıntısı üzerinde ‘Ukrayna bayrağı’nı sevgiyle kaldırdı.
Mstyslav Chernov/Copyright 2023 The AP. All rights reserved.
Ancak Ukraynalı açık kaynak haritalama projesi DeepState’e göre Andriivka, Ukrayna karşı taarruzunun ardından yeniden Rus güçlerinin denetimi altına girdi.
Bugün köy, tamamen yok olmuş ve yaşamdan arınmış halde, tekrar Rus işgali altındadır.
Görev ve tercih arasında
Oscar ödüllü Chernov’un belgeseli, Berlin’deki Kuzey Ren-Vestfalya Eyaleti Temsilciliği’nde bir gösterim gerçekleştirdi.
Film, Chernov’un ifade ettiği şekilde bir ‘zaman ve mekan damgası’ özelliği taşıyor.
Belgesel, Ukraynalı askerlerin Andriivka’yı kurtarmak için kat etmek zorunda olduğu fiziksel mesafeyi ve Ukrayna ile Avrupa arasındaki psikolojik ve jeopolitik mesafeyi gözler önüne seriyor.
Almanya’da, zorunlu askerlik uygulaması konusundaki tartışmalar sürerken, gençlerden büyük çoğunluğunun gönüllü hizmete destek vermesi dikkat çekiyor, zorunlu askerlik karşıtlarının sayısı ise azımsanmayacak düzeyde.
Ukrayna’da ise savaşın başlangıcında birçok kişi gönüllü olarak orduya katılmıştı. Bu, savaş ülkenin kapısına kadar gelince savunma sorumluluğu düşüncesinden kaynaklanıyordu.
2.000 Metre Andriivka’ya, Ukrayna’nın 2026 En İyi Uluslararası Film Oscar adayı olarak gösterildi. Son beş aday 22 Ocak Perşembe günü açıklanacak.
“`
