Soğan, mutfaklarda sıkça kullanılan ve neredeyse her tarifte yer alan bir sebzedir. Ancak, soğan doğradıktan sonra gözlerin sulanması, birçok kişinin karşılaştığı can sıkıcı bir durumdur. Peki, bu göz yaşarmasının nedeni nedir ve nasıl önlenebilir? Cornell Üniversitesi’nden bir bilim ekibi, bu sorunun daha basit bir çözümü olabileceğini ortaya koydu. Araştırmaya göre, soğan doğramada kullanılan bıçağın keskinliği ve doğrama hızı, göz yaşarmasını etkileyen önemli faktörlerdir.
Keskin bir bıçak kullanarak ve yavaş hareketlerle soğan doğramanın, soğanın havaya yaydığı tahriş edici kimyasal maddelerin miktarını azalttığı belirlenmiştir. Göz sulanmasına neden olan madde, soğanın doğranması sırasında açığa çıkan sin-propanetiyal-S-oksit adlı kimyasaldır. Bu madde havaya karıştığında gözleri tahriş eder.
Araştırma sırasında, farklı bıçak türleri ve kesme teknikleri test edilmiştir. Elde edilen sonuçlar, kör bıçakların soğan üzerinde daha fazla baskı uyguladığını ve bu nedenle iç katmanların sıkışıp geri sıçrayarak daha fazla sıvının havaya karışmasına yol açtığını göstermektedir. Bu da gözle teması artırmaktadır. Öte yandan, keskin bir bıçak daha temiz bir kesim yaptığı için bu olumsuz etkiyi azaltır.
Araştırmanın bir diğer ilginç bulgusu, kesme hızıyla ilgilidir. İlk bakışta hızlı kesmenin daha az tahrişe yol açacağı düşünülse de, veriler yavaş ve sakin bir doğrama işleminin aslında daha az kimyasal salınımına neden olduğunu ortaya koymuştur. Yani, soğan doğramanın en pratik yolu iyi bilenmiş bir bıçak kullanmak ve acele etmeden hareket etmektir.
Böylece, mutfakta sıkça karşılaşılan bu sorunu büyük ölçüde azaltmak mümkün olacaktır. Artık gözleri yaşartan soğanla baş etmek için buzlu suya koymak veya havalandırma cihazları kullanmak gibi yöntemlere başvurmak gerekmeyebilir. Görünen o ki, basit bir kesim tekniğiyle çözüm hep elimizin altındaymış.
